Polsko-Kazachskie Centrum Edukacji Bezpieczeństwa i Ratownictwa w Astanie

W Kazachstanie rośnie potrzeba wprowadzenia praktycznej, powtarzalnej edukacji z pierwszej pomocy do szkół, uczelni i kolegiów. Brakowało jednak trzech elementów:

•     stałego, widocznego centrum, które gromadzi sprzęt i kompetencje,
•     lokalnej kadry instruktorskiej, wyszkolonej według europejskich standardów,
•     prostego modelu lekcji, który można zrobić w jednej klasie w 30–40 minut i powtórzyć w kilkunastu szkołach dziennie.

Naszą odpowiedzią było połączenie:

•     stałego Centrum w APEMS/EXPO w Astanie,
•     szkoleń według European Resuscitation Council (ERC) – BLS/AED i Basic Instructor Course (BIC),
•     metodyki KISS – Keep It Short and Simple, pozwalającej prowadzić zajęcia „potokami”.

Silne wsparcie Ambasady RP

Projekt został objęty patronatem i bieżącym nadzorem Ambasady RP w Kazachstanie. I Sekretarz Ambasady, pan Maciej Koscieżyński – sam ratownik – aktywnie wspierał działania i komunikację z kazachskimi instytucjami. To podniosło rangę projektu, otworzyło nam drogę do mediów i spowodowało, że o polsko-kazachskim centrum pisały portale rządowe Kazachstanu. Dla nas było to ważne także dlatego, że wzmocniło rozpoznawalność samego programu RITA – Przemiany w Regionie.

APEMS + EXPO – idealne miejsce

Centrum uruchomiono 20 maja 2024 r. w Academy of Physical Education and Mass Sport (APEMS) w Astanie, w nowoczesnym kompleksie EXPO. Lokalizacja dała nam:

•     łatwy dojazd dla szkół i uczelni,
•     zaplecze do konferencji prasowych i nagrań,
•     wysoki poziom organizacji po stronie kazachskiej.

W trakcie projektu dr Tursynzada Kuangalijewa awansowała z funkcji wice-rektora na Rektora APEMS, co jeszcze bardziej przyspieszyło uzgodnienia i decyzje administracyjne.

Jak wyglądał tydzień szkoleń w maju?

Zaraz po otwarciu zrobiliśmy pełny pakiet szkoleń:

    20 osób – kurs Basic Instructor Course (BIC) wg ERC (kadra akademicka i studenci APEMS),
    50 osób – dwa kursy Basic Life Support / Automated External Defibrillator (BLS/AED) Provider (25 + 25),
    100 osób – warsztat metodyczny KISS dla nauczycieli,
    ok. 300 studentów i ok. 200 pracowników oświaty – sesje praktyczne na Astana Arena.

Wszystkie zajęcia odbywały się na fantomach Laerdal, z użyciem AED-ów treningowych, w standardzie ERC, z wyraźnym oznakowaniem programu RITA (manekiny, AED, materiały były oklejone logotypem).

Problem, który zamieniliśmy w sukces.

We wniosku zakładaliśmy: 80 szkół w Astanie. W praktyce okazało się, że część szkół w stolicy ma ograniczoną dostępność (egzaminy, wydarzenia, dodatkowe zgody). Zamiast czekać i „dziurawić” harmonogram, wspólnie z APEMS podjęliśmy decyzję o rozszerzeniu projektu na dwa kolejne regiony i o włączeniu kolegiów. Dzięki temu:

•     Astana / obwód akmoliński – 43 szkoły, ok. 2000 uczniów,
•     obwód pawłodarski – 80 placówek (43 szkoły miejskie, 11 szkół obwodowych, 26 kolegiów), ok. 1000 uczestników,
•     obwód kostanajski / Karaganda (Kostanaj, Lisakowsk) – 72 placówki, kolejne 1000 uczestników.

Łącznie: 195 szkół i kolegiów w 3 regionach i 4 670 bezpośrednich uczestników. To ponad dwukrotnie więcej, niż zapisano we wniosku.

Co to realnie dało?

    Stałe centrum w APEMS/EXPO, które naprawdę pracuje.
    Własną kazachską kadrę instruktorską – 20 osób po BIC + instruktorzy z Aktobe + wolontariat APEMS – oni już prowadzą zajęcia samodzielnie.
    Sprawdzony model KISS + ERC BLS/AED – nadający się do pracy w szkołach, kolegiach, na wyjazdach i w dużych halach.
    Dużą widoczność – o projekcie pisały strony rządowe, APEMS, media sportowe i edukacyjne.

Międzynarodowy efekt uboczny:

Projekt został zaprezentowany w dwóch ważnych miejscach:

•     podczas Międzynarodowego Kongresu RESCUE w Bydgoszczy (25–27 października, https://rescue.byd.pl), gdzie wice-rektor APEMS Khanat Kassenov poprosił o dołączenie do działań Centrum modułu ratownictwa wodnego i prewencji utonięć (zgodnie z rezolucją ONZ),
•     podczas konferencji Meeting Without Ties – Sport Management w APEMS (Astana, 20.10), gdzie przedstawiciele Mołdawii i Armenii zgłosili chęć przeniesienia tego modelu do swoich krajów.

To znaczy, że polsko-kazachski model (Centrum + ERC + KISS + oznakowany sprzęt) jest gotowy do eksportu i ma już zainteresowanych partnerów.

Najważniejsze liczby projektu:

•     1 stałe Centrum (APEMS/EXPO, Astana)
•     20 instruktorów przygotowanych wg ERC (BIC)
•     50 nauczycieli akademickich – BLS/AED
•     100 nauczycieli – KISS
•     195 szkół i kolegiów w 3 regionach
•     4 670 bezpośrednich uczestników
•     44 publikacje/relacje online

Źródła i relacje z projektu:

Oficjalne strony i komunikaty

•     Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego RK – informacja o projekcie i otwarciu Centrum
•     https://www.gov.kz/memleket/entities/sci/press/news/details/774733?lang=ru
•     Strona APEMS – informacja o otwarciu polsko-kazachskiego centrum
•     https://apems.edu.kz/ru/o-nas/novosti/otkrytie-polsko-kazakhstanskogo-nauchnogo-tsentra-bezopasnosti-i-spaseniya
•     APEMS – informacja ogólna o projekcie RITA
•     https://apems.edu.kz/ru/o-nas/novosti/mezhdunarodnyj-proekt-rita-region-in-transition-v-kazakhstane

Artykuły i opisy:

•     EL.KZ – opis szkoleń pierwszej pomocy
•     https://el.kz/ru/akademiya-sporta-provodit-obuchenie-pervoy-pomoschi_119274/
•     APEMS – start kursów PPP
•     https://apems.edu.kz/ru/o-nas/novosti/v-apems-startovali-podgotovitelnye-kursy-po-okazaniyu-pervoj-dovrachebnoj-pomoshchi
•     APEMS – zapowiedź otwarcia Centrum (20 maja 2024)
•     https://apems.edu.kz/ru/o-nas/novosti/20-maya-2024-goda-v-akademii-fizicheskoj-kultury-i-massovogo-sporta-apems-sostoitsya-otkrytie-polsko-kazakhstanskogo-tsentra-obucheniya-bezopasnosti-i-spaseniya

Relacje z regionów:

•     Karaganda – spotkanie dla specjalistów organizacji sportowych
•     https://apems.edu.kz/ru/o-nas/novosti/informatsionnaya-vstrecha-dlya-spetsialistov-sportivnykh-organizatsij-karagandinskoj-oblasti
•     Kostanaj – kursy pierwszej pomocy i doradztwo zawodowe
•     https://apems.edu.kz/ru/o-nas/novosti/kursy-po-okazaniyu-pervoj-dovrachebnoj-pomoshchi-i-proforientatsiya-v-kostanajskoj-oblasti
•     AITU – szkolenia dla kadry uczelni
•     https://apems.edu.kz/ru/o-nas/novosti/prepodavateli-universiteta-aitu-proshli-obuchenie-po-programme-okazaniya-pervoj-dovrachebnoj-pomoshchi

Media społecznościowe (Instagram APEMS):

•     relacja wideo z otwarcia
•     https://www.instagram.com/reel/C7WaVVXinB5/
•     krótkie wideo o projekcie
•     https://www.instagram.com/reel/C7MDW14rH-V/
•     spotkanie z Ministrem Sportu RK
•     https://www.instagram.com/p/C7eIzWoCRtk/?img_index=2
•     inne relacje z zajęć
•     https://www.instagram.com/reel/C7ecnpgCMvP/
•     https://www.instagram.com/reel/C7mGZIIClQT/
•     https://www.instagram.com/reel/C7hIUnkilq/

Archiwum wideo / TV:

•     reportaże i materiały wideo z projektu - https://drive.google.com/drive/folders/11AEC6bMzh-149_wA3PLwEx-ZRkE1zLp3?usp=sharing

Kongres RESCUE – moduł ratownictwa wodnego

•     https://rescue.byd.pl